به گفته سایت bimeh.com در سال ۱۳۶۴ مبلغ مشخصی به عنوان ارز مسافرتی، از طرف هیئت وزیران تصویب شد. در ابتدای اجرایی شدن این مصوبه جدید، مبلغ ۳۰۰ دلار برای یک‌بار در سال به مسافران پرداخت می‌شد. نوع پرداخت به این شکل بود که ۵۰ دلار از ارز مسافرتی کشور مورد نظر به‌صورت نقد و مابقی آن هم به شکل چک مسافرتی در کشور مقصد از طریق چک مسافرتی پرداخت می‌شد. مبنای این کار هم گذرنامه افراد بود و به هر فرد یک بار در سال این مبلغ را پرداخت می‌کردند.
بر اساس مصوبه بانک مرکزی، تمام افرادی که می‌خواهند به کشورهای خارجی سفر کنند، می‌توانند از ارز مسافرتی به عنوان کمک هزینه سفر استفاده نمایند. از آن‌جایی که ارز مسافرتی قیمتی کمتر از قیمت بازار را دارد تنها یک بار در سال این امکان برای افراد موجود است.
در این مقاله با هم ماهیت ارز مسافرتی، شرایط و مدارک لازم برای دریافت و همچنین بهترین زمان برای دریافت ارز مسافرتی را بررسی خواهیم کرد.
فرایند دریافت ارز مسافرتی با روش‌های مختلفی امکان پذیر بوده و هر یک از راه‌ها معایب و مزایای مربوط به خود را دارند. برای مثال برخی از افراد جامعه مراجعه حضوری جهت دریافت ارز را روشی مطمئن می‌دانند. ولی برخی دیگر روش اینترنتی را راهی برای صرفه جویی در وقت و کاهش هزینه ها توصیف می‌کنند.
برای دریافت ارز مسافرتی نیز باید حتماً اول بلیط هواپیمای خود را خریده باشید و به صرافی‌های دولتی، بلیط را نشان دهید تا حواله ارز مسافرتی را به شما تحویل دهند.
برای گرفتن ارز مسافرتی در فرودگاه امام خمینی، تنها کافی ست قبل از سفر به بانک مراجعه کرده و بعد از پرداخت هزینه ارز، حواله را دریافت کنید؛ با ارائه حواله ارزی در فرودگاه بعد از گیت می‌توانید ارز مورد نظرتان را دریافت کنید.
هر ایرانی در طول سال جهت مسافرت به کشورهای خارجی برای یک بار می‌تواند از ارز با نرخ پایین بهره ببرد. ثبت نام و درخواست اولیه برای دریافت ارز مسافرتی از بانک ملی یکی از راه‌های دریافت ارز مسافرتی دولتی از بانک است. برای این کار در قدم اول باید وارد سامانه برخط my.ice.ir شوید.
در این سامانه میزان و نوع ارز مورد نظر خود را مشخص کرده و نزدیکترین شعبه صرافی برای دریافت ارز خود را انتخاب می‌کنید. در چند ماه گذشته امکان دریافت QR کد و کد رهگیری نیز فراهم است و دیگر نیازی به مراجعه به صرافی نیست. در واقع مسافر پس از عبور از مرز هوایی با مراجعه به دستگاه مخصوص تحویل ارز مسافرتی با ارائه کد رهیری و پاسپورت خود، به راحتی ارز مسافرتی خود را به صورت نقدی دریافت می‌کند.
بر اساس تغییرات صورت گرفته از سوی مجلس و کمیسیون اقتصادی این مجموعه، سقف ارز مسافرتی در سال ۱۴۰۲ برای کشورهایی که ویزا لازم دارند در قالب سفر هوایی ۵۰۰ یورو و برای کشورهای بدون ویزا به صورت هوایی، زمینی، ریلی و دریایی به اندازه ۳۰۰ یورو است.
اختلاف سهمیه ارز جهت سفر به کشورهای خارجی بدون ویزا یا با ویزا مشخص است. در نتیجه افرادی که در طول سال قصد دارند که به صورت زمینی و یا به صورت هوایی به یکی از کشورهای بدون نیاز به ویزا سفر کنند باید از سهمیه خود صرفه نظر کنند. بهتر است ارز سهمیه ای خود را جهت مسافرت به کشورهای نیازمند به دریافت ویزا خرج کنند.
فراموش نکنید که میزان ارز مسافرتی اعلام شده توسط بانک مرکزی به یورو برآورد شده، اما هنگام تحویل ارز می‌توانید معادل آن را به دلار یا پوند هم دریافت کنید. بانک مرکزی پنج بانک را برای فروش ارز مسافرتی اعلام کرده است که شامل بانک ملی، بانک تجارت، بانک سامان، بانک ملت و بانک پارسیان می‌شوند.
یک هفته پیش از پرواز باید با همراه داشتن مدارک به شعب ارزی بانک‌های نامبرده شده مراجعه کنید. مراجعه به بانکها و پرداخت هزینه برای دریافت حواله ارز، باید بین ساعات ۹ صبح تا ۱۲:۳۰ باشد، زیرا قیمت اعلامی بانک مرکزی برای دریافت ارز مسافرتی تا این ساعت اعتبار دارد.
برای سهولت در فرایند دریافت ارز مسافرتی می‌توان از اپلیکیشن «بله» نیز استفاده کرد. شرایط خرید ارز دولتی از اپلیکیشن بله بسیار راحت است. ابتدا باید این اپلیکیشن را دانلود کنید و در آن حساب کاربری برای خود بسازید. سپس، به قسمت بانک من مراجعه کرده و روی ارز مسافرتی کلیک کنید.
در ادامه، باید اطلاعات فردی خود (نام و نام خانوادگی، نام پدر، شماره شناسنامه، کد ملی، شماره گذرنامه، تاریخ تولد و کد پستی) را وارد کنید تا پس از تایید تعهدنامه، به بخش صفحه پروازی هدایت شوید.
در نهایت، باید تاریخ پرواز، کشور مقصد، اسم فرودگاه، نوع و مقدار ارز را مشخص کنید تا به مرحله پرداخت هدایت شوید. پس از انجام موفقیت‌آمیز این مراحل، یک شناسه فروش ۱۵ رقمی به شما داده خواهد شد. در تاریخ پرواز، باید به باجه بانک ملی ایران در فرودگاه یا دستگاه دریافت ارز مراجعه کرده و با این شناسه ۱۵ رقمی، ارز مورد نظر خود را دریافت کنید.
مسافران در فرودگاه امام خمینی باید مدارک لازم برای دریافت ارز مسافرتی را در اختیار داشته باشند و در غیر اینصورت، مسئولان بانک ملی حاضر در فرودگاه کمک خاصی به آنها نخواهند کرد. این مدارک از ابتدای این مسیر یعنی مراجعه به بانک شعبه ارزی تا دستگاه در نظر گرفته شده در خود فرودگاه اهمیت دارند.
حتماً ۷ روز پیش از سفر برای ثبت نام و ارائه مدارک اقدام کنید. در صورتی که گذرنامه را تعویض کرده‌اید، حتماً گذرنامه موقت قبلی را ارائه دهید. برای سفرهای زیارتی نیز حتماً پیش از رفتن به بانک یا صرافی، در سامانه حج و زیارت ثبت نام کنید.
مدارک لازم جهت دریافت ارز مسافرتی عبارتند از:
نکات مهمی در این میان وجود دارد که حتما باید به آنها توجه داشته باشید.
به عنوان مثال، اگر پاسپورت شما به تازگی عوض شده یا المثنی گرفته‌اید، باید گذرنامه خود را برای بررسی به متصدی بانک ارائه کنید. حضور صاحب پاسپورت هنگام دریافت ارز الزامی است. به افراد مقیم خارج از کشور ارز دولتی تعلق نمی‌گیرد. اگر ارز مسافرتی برای سفر زیارتی خریداری می‌کنید، باید نام شما در پرتال سازمان حج و زیارت ثبت شده باشد. تامین و پرداخت ارز مسافرتی به مسافران با سن قانونی کمتر از ۱۲ سال امکان‌پذیر نیست.
بر اساس مصوبه بانک مرکزی، سقف مجاز خروج ارز از کشور در مرزهای هوایی ۵ هزار یورو و در مرزهای زمینی، ریلی و دریایی، ۲ هزار یورو است. در صورتی که مسافران بخواهند اوراق بهادار از کشور خارج کنند، اوراق بهادارشان باید از ارزشی معادل ۵ هزار یا ۲ هزار یورو مصوب بانک مرکزی برخوردار باشد.
قیمت ارز مسافرتی نسبت به قیمت ارزهای آزاد رایج در بازار ارزان‌تر است. شهروندان زیادی خواستار سفر به کشورهای خارجی هستند و این ارز را ترجیح می‌دهند. مبلغ ارز سهمیه‌ای چند هزار تومان در مقایسه با ارزهای دیگر ارزان تر بوده و در نهایت هزینه ناشی از سفر را تا چند میلیون تومان برای مسافران کاهش می‌دهد.
سامانه‌های ایجاد شده کمک می‌کنند تا شما بدون آنکه نیاز باشد در صف‌های طولانی منتظر بمانید، ثبت نام خود را انجام دهید. این مسئله به خصوص برای افرادی که سن بالایی دارند قابل توجه است و لازم نیست در صف بمانند و با کمک اعضای خانواده می‌توانند ثبت نام را به راحتی انجام دهند.
اگر قصد شما از سفر شرکت در آزمون‌های خارجی باشد یا در یکی از دانشگاه‌های خارجی قبول شده‌اید و قصد دارید برای سفر خود ارزی با هزینه کمتر دریافت کنید؛ در این صورت هنوز به طور مشخص اعلام نشده است که میزان ارز دانشجویی چقدر است. اما روند دریافت آن مشابه با ارز مسافرتی است. برای جزئیات بیشتر در این زمینه باید به شعب بانکها یا صرافی‌ها مراجعه کنید.
مدارک مورد نیاز برای ارز دانشجویی علاوه بر گذرنامه و کارت ملی شامل موارد زیر می‌شود:
برای اطلاعات بیشتر در این زمینه به سامانه msrt.gob.ir مراجعه کنید.
همان طور که اشاره شد، تامین و پرداخت ارز مسافرتی به مسافران با سن قانونی کمتر از ۱۲ سال امکان‌پذیر نیست.
از طرفی طبیعتا افرادی که مدارک لازم برای دریافت ارز مسافرتی را در اختیار ندارند و به موقع برای آن اقدام نمی‌کنند، از دریافت این هدیه دولتی محروم خواهند شد. یکی از مهمترین مدارک در این حوزه پاسپورت معتبر است که اگر مسافر برای آن دیر اقدام کرده باشد در فرایند دریافت ارز مسافرتی با مشکل مواجه خواهد شد.
فراموش نکنید که باید در مدت یکسال اخیر ارز مسافرتی دریافت نکرده باشند یا مدت ۳۶۵ روز از آخرین تاریخ دریافت ارز مسافرتی آنها گذشته باشد. با توجه به قانون مربوط به مرزهای بین المللی هوایی، فقط مسافرانی که از فرودگاه‌های امام خمینی، اصفهان، شیراز، تبریز، ارومیه و اهواز برای خروج از کشور اقدام می‌کنند، می‌تواند ارز مسافرتی دریافت کنند.
قانون صریح مصوب مجلس شورای اسلامی نیز بر این نکته تاکید دارد که ایرانیان مقیم در کشورهای خارجی حق دریافت ارز مسافرتی ندارند.
علاوه بر تخصیص ارز به حجاج برای سفر به عربستان، به زوار سفر کربلا نیز ارز اختصاص داده شده است. نرخ ارز مسافرتی برای سفر به عتبات عالیات در سال ۱۴۰۲ مبلغ 200 هزار دینار عراق است. سهمیه ارز اربعین در سال 1402 نسبت به سال 1401 حدود 33 درصد افزایش یافته است. زائرین برای دریافت سهمیه ارز اربعین باید در سامانه سماح به نشانی samah.haj.ir ثبت نام کنند.
پاسخ به این سوال چندان ساده نیست. در واقع مسافر، زمان چندانی برای تصمیمی گیری در این زمینه ندارد.
از طرفی در ایران قیمت ارز متغیر است و امکان پذیر نیست که زمانی مشخص به یان سادگی انتخاب شود. نوسانات شدید در قیمت ارز نیز دردسری جدی برای مسافران است. اما به واقع در مدت زمان کوتاهی که در نظر گرفته شده امکان تحلیل وضعیت قیمت و انتخاب بهتریم زمانممکن برای دریافت ارز مسافرتی وجود ندارد. دقت کنید حتماً ۷ روز قبل از پرواز برای این فرایند اقدام کنید.
در فروردین ۱۴۰۲ صراحتا اعلام شد که تنها راه برای دریافت ارز مسافرتی، ارائه مدارک به شعب ارزی بانک‌های ملی یا ملت (اعلام‌شده از طرف بانک مرکزی) و دریافت حواله ارزی است. سپس باید حواله را در فرودگاه و پس از باجه کنترل گذرنامه به اسکناس تبدیل کنید. در همان تاریخ از سول دولت اعلام شد که تنها راه دریافت ارز مسافرتی ارائه مدارک به شعبه ارزی بانک ملت یا ملی و دریافت حواله ارزی است. سپس در فرودگاه و بعد از باجه کنترل گذرنامه باید حواله را به اسکناس تبدیل کنید.
خیر. ارز مسافرتی حذف نشده است. اما دریافت ارز مسافرتی دیگر از طریق صرافی‌ها امکان پذیر نیست. اگر قصد سفر به استرالیا را دارید, شما با مراجعه به صفحه اصلی صرافی استرالیا می‌توانید از قیمت دلار استرالیا مطلع شوید.
دریافت ارز مسافرتی برای مسافران سفرهای خارجی که از مرز هوایی کشور عبور می‌کنند، یک موقعیت مناسب و خوب است تا با اختلاف قیمتی که در کار است، در میان همه هزینه‌های عجیب و غریب قبل و بعد از سفر، دستکم در این مورد کمی سود کنند. رعایت قوانین و داشتن مدارک لازم و اقدام به موقع در این خصوص بسیار لازم و ضروری است.
بهتر است برای دریافت ارز مسافرتی همه کارها را به روز پایانی موکول نکنید و مدارک لازم برای این فرایند را در اختیار داشته باشید.
صرافی نیواکس در این خصوص آماده ارائه مشاوره و کمک به مخاطبان ارزشمند خود بوده و هست. مطالعه این مقاله جامع نیز می‌تواند به شما در این مسیر کمک کند. تجربه ۱۸ ساله نیواکس در بازار تجارت بین‌المللی، با کادری مجرب و شعب متعدد در ایران و استرالیا رویای تبدیل و انتقال ارز مشتریان را در کمترین زمان، ممکن ساخته است.
